Evde Bakılan Bonsailerin Tarihi

Tang hanedanlığından beri (618-906) penjinglere ait olan bu sanat çin kültürüne geçmiştir.Resimlerden ve şiirlerden anladığımız üzere bu sanata uzun bir süre zenginler ve elit tabakadan gelenler uğraşmıştır.

Zen kültürünün yanı sıra bu zamanın insanı,doğayı bonsai şekillendirmesiyle etkiledi:Basit şekillerin şereflendirilmesi,varlığın anlam kazanması ve doğal harmoninin biatı bonsai kültürünün bu güne kadar gelen esaslarıdır. Şekillendirmenin Çinde ki daha sonrada Japonyada ki hedefi;Ağaçların güzelliklerini ve zarafetini koruyarak Bonsai şekliyle mümkün olduğunca doğada ki ağaçların şekil ve formlarına benzeterek şekil vermektir. Çinde bu küçük ağaçlar , değerli aile yadigarı olarak,kuşaktan kuşağa miras olarak verilir. Ve  baba, bilgilerini oğluna aktarır.Böylece bonsai  şekillendirmenin nesli hiç bir zaman tükenmeyecektir.

Ming hanedanlığının 81368-1644)sonlarına doğru Budist rahipler yada başka bir söylenişe göre Çinden bir görevli Bonsai kültürünü Japonyaya getirdi.Bir çok çin sanatında olduğu gibi bonsai şekillendirmesin de en yüksek mertebeye ulaştı.İsmi Japonyadan batı dünyasına geldi. BON -SAİ, kase içinde ki ağaç anlamını taşır.Bu uzak doğu sanatı ancak son 10. yılında gerçek dostuna,sevenine ve ustasına kavuştu.

İlk dönemlerde çin kültüründe fazla bir şekil yapısına rastlanmazken Japon kültürüne geçmesiyle formlarda ileriye dönük bir kural oluştu.
Kural: oran ölçü küçültme tekniğinin uygulanması ve doğada bulunan ağaç formlarının taklit edilmesiydi.Bu aynı zamanda düzenlenen yarışma ve sergilerde belirleyici unsur olmuştur. Günümüzde bazı bonsai sanatçıları kurallar dışına çıkarak çalışmalar sergilemektedir.

Bonsai yapımı

Dal Köklendirme Yöntemi

Bu yöntem daha hızlı bir biçimde bonsai yetiştirmenin bir diğer şeklidir. Ana bitkiden alınaçak çubukların köklendirmeye teşfik edilmesiyle yeni ve bağımsız bir bitki geliştirmekdir.Su da ve toprak da  olmak üzere iki farklı uygulama söz konusudur.

Adım adım uygulanması

Öncelikle ana bitkiden alacağımız 10cm ile 15 cm uzunluğundaki çeliklerin dip kısımlarını 45 derecelik bir açı ile kesip dip kısımdan yukarıya doğru eşit bir dağılın gösteren 3 ila 5 yaprağını kesip atıyoruz.Bundan sonra uygulamayı düşündüğümüz köklendirme metoduna göre su içinde ya da Toprakta köklendirmeyi
düşündüğümüz çelikleri eğer bulabilirsek; Köklendirmeyi hızlandırmak için kulanı çağımız hormona batıra biliriz.
Bu hormonların başında en kuvvetlisi olarak indol bütrik asit yada daha düşük bir hormon olan naftalin asetik asit kullanıla bilir. Piyasada farklı firmalara ait bu hormonları bulma şansınız vardır. Bu hormon, kesmiş olduğunuz çeliğin kesik tarafında bulunan yaranın kapatılmasını önlemek amacıyla uygulanır.
Normal şartlarda hormona gerek olmasa da bu daha kesin bir sonuç alınmasını sağlayacaktır.

                                  
Dip kısımda bulunan yaprakların kesim şekli
Şekil 1.deki iki adet yaprak kesilmelidir.
Şekil 2. de kesimden sonraki görünüm.

Bu aşamadan sonra hazırladığımız çelikleri 15 cm derinliğindeki bir kaba dik bir şeklide dikmeliyiz. Dikim için kullanılacak malzeme kum, talaş, perlit, torf olabilir. Bundan sonraki en önemli konu bitkinin sürekli olarak nemlendirilmesi ve güneş ışığıdır. Bunun için evimizde basit bir sera
yapabiliriz.

Yukarıdaki şekilde buna bir örnek vardır. Plastik torba bu işlem için en uygun materyaldir. 1 ay ya da daha uzun bir zaman zarfında köklendirmeyi düşündüğümüz çelikler üzerindeki yapraklar tomurcuklanacaktır. Geçen süre zarfında çelikleri hafif bir şekilde yerinden sökmeyeçalıştığımızda eğer ektiğimiz yerde çıkmaları zorlaşmışsa yeni kökler sağlam bir yapı oluşturmuşlardır. Bu çelikleri köklere hasar vermeyecek bir şekilde bulundukları yerlerden söküp saksılara alabilir. Dal köklendirmenin zamanı normal şartlarda bitkiden bitkiye farklılıklar gösterse de en iyi zaman bahar ayladır. Bir diğer konu ise çelik için kullanmayı düşündüğünüz dallar en uç dalar ve sürgünler olmalı ve mümkünse sabah saatlerinde kesilmelidirler

Fidandan Bonsai Yapımı

En hızlı en zahmetsiz bonsai yapım yöntemlerinden biridir.
Çevremizde bulabileçeğimiz fidanlıklardan alaçağımız saksıda
yada tüplerde (plastik torba) yetiştirilmeye başlanan 4 ila daha fazla yılık bitkilerin üzerinde yapılan budama ve telleme gibi uygulamalarla elde edeceğimiz bonsai yapım yöntemidir.

Adım adım uygulanması

ilk yapmamız gereken öncelikle bonsai formunu verebileceğimiz uygun dal ve gövde gelişimini sağlamış bir  fidan satın almamız olaçakdır. Kafamızda oluşturacağımız bonsai formlarından birine en yakın şekil ve gelişimde ki bu uygun fidan bizim çok kısa sürede sergilemeye değer bir bonsaia sahip olmamızı sağlayan başlangıç noktamız olacaktır.
Şekil 1de torbada yetiştirilen ve kafamızda canlandırdığımız form olan chokkan formuna uygun bu ağacımızı  oran ölçü küçültme metoduna uygun bir biçimde budamaya başlıyaçağız. Fakat ilk yapmamız gereken ağacımız için doğru bir bakış yönü belirlememiz olaçakdır. Normal şartlarda bonsailerde tek bir bakış yönü mevcuttur. Bakış yönünü belirlediğimiz fidanımızın sağında ve solunda bulunan gereksiz daların budanması ile şekil vermeye başlayalım. Burada ki ana kural ağacımızın doğada ki yaşlı ağaçlar gibi dengeli bir dal görünüme sahip olmasını sağlamak. Bunun için ağacın sağında ve solunda bulunana en güçlü dalları tutup diğer güçsüz ve şekilsiz görünümde ki daların  budanması. Bu konu bonsai teknikleri başlığı altında yer almaktadır. Bu işlemden sonra ağacımız şekil 2 de ki görünüme kavuşacaktır. Geçen süreç içerisinde bir sonra ki adım ağacımızın tellenerek şekillendirilmesi işlemidir. Burada amaç esnek olan daların bizim kafamızda canlandırmış olduğumuz görünüme uygun hale getirilmesi metodudur. Bunun için dış yüzeyi bakır içi ise alüminyum olan bonsai şekillendirme tellerine ihtiyaç vardır. Lakin bu teller ülkemizde bulunmadığı için sizler daha ince ama daha dayanıklı elektrik kabloları kullana bilirsiniz. Telleri şekillendirmeyi düşündüğümüz dalın üzerine helozonik bir biçimde sararak dalarımızı şekillendirdikten sonra.
Şekil 3 de ki görünüme sahip olan ağacımızı uygun gördüğümüz doğru oranda bir bonsai saksısına saksı değişim zamanında yeni toprak karışımı ile besleyip dikimini gerçekleştiriyoruz. Şekil 4 de ağacımızın son görünümü yer almaktadır.

Tohumdan Bonsai Yapımı

MishoJaponcada tohumdan yetiştirilmiş bonsai anlamına gelir.
Tohumdan bonsai yetiştirmek uzun bir zaman alır ve normal şartlarda en dengeli bonsai yetiştirme yoludur. Bunun sebebi yetiştirilecek ağacın tamamen sizin istediğiniz doğrultuda gelişmesine Vakıf olmanızdır. Unutulmaması gereken şey Ağaç yaşken eğilir.

Adım adım uygulanması

Öncelikle dikmeyi düşündüğümüz tohumları su dolu bir kaba atarak dibe çöken tohumları seçelim bu yalnızca kalın kabuklu iri tohumlu ağaçlar için uygulanacak bir yöntemdir. Sebebi yeşermeye uygun olan tohumlar dibe çökerler. Örnek çam ağacı tohumları. Bu tohumları suda 1 gün bekletirsek  çimlenmeleri daha hızlı olacaktır. Bundan sonraki işlem ve en önemli kısım steril bir toprak yada perlit kullanmak olacaktır. 15 cm derinlikteki bir kaba tohumların arası 10 cm kalacak şekilde dikimimizi yapabiliriz biliriz. Bu sırada dikkat etmemiz gereken en önemli konu tohumları sert bir şekilde sulamak yerine suyu bir fısfıs aracılığı ile toprağa uygulamalı ve tohumların toprak yüzeyine çıkmalarını engellemiş oluruz. Bundan sonra ki adım toprağın nemini kaybetmemesi için üstlerinin bir naylon torba ile örtülmesi
olacaktır. Fakat bu örtme işlemi 1 ila 2 günü geçmemelidir. Yoksa toprak da bulunan tohum aşırı nemden  dolayı çimlenmeden çürüye bilir.Diğer bir konu ise gübrelemedir.Bu dönemde tohumun ve çimlenmek de olan filizin besine ihtiyacı yoktur.Çünkü zaten tohumun etrafında filizlenmeyi teşvik edecek kadar besin bulunmaktadır. Bir diğer önemli konu ve yapılan en büyük hata bu dönemde yapılan aşırı sulamadır. Şu asla unutulmamalıdır yeni çıkan kökler asla fazla su istemez. Aşırı su filizin köklerini çürüte bilir ya da hastalığa yol açabilecek organizmaları tetikliye bilir. Bir kaç ay içinde gelişen filizleri yerlerinden çıkarıp gerekli kök budamalarını yaparak yeni saksılarına alabilirsiniz.

Not:En iyi tohumdan bonsai yetiştirmenin zamanı ilkbahardır.

Misho

Kök budamasını yapıp saksıya alın.

Resim:
Bir yıl sonra gelişme döneminde
yapacağınız sürgün budaması ve devam eden
yıllarda takip edeceğiniz budama şekilleri.
Zaman içerisinde ağaçınizın dallarının gelişim şekli gittikce
minyatürleşen bir ağaç görünümünü almaya başlayaçakdır.

Doğandan Toplayarak(yamadori)

Yamadori kelime anlamı yama dağ,tepe dori yol anlamına gelir.Kısacası dağ yada tepelerdeki yaşları belirli olmayan 10 ila 1000 yılık bodur ağaçlardır. Bu ağaçlar uygun zamanda bulundukalrı yerden kök sistemlerine zarar verilmeden çıkarılıp saksıya aktarılırlar.Zaman içerisinde yapılan budama ve şekillendirme sonucunda sergileme değer çok yaşlı görünümlü ağaçlar elde edilir.Ağaçın söküm işlemi bilinçli yapılmalıdır.Yoksa doğaya zarar verilmiş olur.

Adım adım uygulanması

Bu uygulamaya başlamadan önce söyle kısa bir not söylemek yararlı olaçakdır.Doğadan bu denli yaşlı bir ağaçı sökmek
ustalık ve yetenek isteyen bir işdir.Yanlışlıkla ve bilinçsizce yapaçağınız bir söküm ağaçın ölümüne sebeb olaçak
ve doğanın bir parçasını katletmiş olacaksınız. Bu yüzden dolayı mümkünse bu işlem yerine fidanlıklardan satın alacağınız yaşlı fidanlarla bu uygulamayı yapınız.

Doğada doğal bir takım aşındırma ve yıpranmalar sonuçunda bodur kalan ağaçların toprağından sökülüp saksı ortamına
geçirilme şekli en hızlı bonsai yapıp metodudur.Bulunduğu ortamda ağaç üzerine düşen bir kaya parçası yada bölgede
bulunan bir canlı tarafından üst sürgünlerinin tüketilmesi sonucu bodur kalmış ve gövde kalınlığı inanılmaz oranda artmışdır. Bu gibi ağaçlara dağ ve tepelerde raslamak mümkündür.Yapılaçak işlem ağaçın cinsine göre ama genelde ilkbahar aylarında ağaçların daha uykuda oldukları dönemde ve tomurçuklanmanın başlamadığı zamanda sökülür.

İlk olarak belirlediğimiz ağacın uzun dalarının bulunduğu
noktadan aşağı doğru dik bir çizgi varmışçasına ağacımızın
etrafında dairesel bir kazıya başlıyoruz.  Şekil -1-

Daha sonra köklere ve kök topuna zarar vermeden yani
köklerle toprağı birbirinden Ayırmadan bir kürek yardımı ile ağacı bulunduğu ortamdan ayırıyoruz.

Ve eğer ekimi hemen yapmayacaksak ağacımızı kökleri ile kalın bir çuvala sarıyoruz ve bunu sağlamlaştırıyoruz.

Bu işlemden sonra ağacımızı kesinlikle direk güneş ışığından ve aşırı rüzgârdan korunaklı bir ortamda 4 ila 6 hafta bekletiyoruz. Daha sonra uygulama ve şekillendirme işlemine başlıya biliriz. Unutulmaması gereken en önemli husus köklerin 3/1 budanması ve ağacın söküm işlemi sırasında uzun süre köklerinin dışarıda kalmaması ve sökümün doğru zamanda yapılmasıdır.

Bonsai Bakımı

 

Bonsai de bakım ağaçın devamlılığı için ve uzun yıllar süreçek bir birlikteliğin sağlanması için gerekli olan ritüellerdir. Bu bir dizi uygulamalar temelde ağaç için gerekli olan bir takım şartların sağlanması ve ağaçın gelişiminde rol alan unsurlardır.

 

GÜBRELEME

Küçük ağacınızın beslenmesinde sulama suyunun içindeki
tuzlar yetersiz kalacaktır. Bitkiler, topraktan gelen besine
ihtiyaç duyarlar. Taze toprak (kullanılmamış toprak) gerekli
olan tüm besinleri kapsar. Örneğin: Azot, fosfor, kireç, demir,
potasyum, kükürt ve çok az miktarda bulunan başka elementler.
Bonsai'ler diğer bitkilere göre daha az toprakta yaşadıkları için
bu besinleri çabuk tüketirler. Bu nedenle ağaç 4 ila 6 haftalık olduğunda gübrelemeye başlanmalı.

Organik Gübreler: Türlerine göre hayvansal yada bitkisel olabilirler. Bitki gübreyi alabilmesi için, içindeki maddelerin tuza dönüşmüş olması gerekir. Bütün sıvı bonsai gübrelerinde bu dönüşüm tamamlanmıştır.
Ağacını bilinçli olarak gübrelemek isteyenler, temel gelişim çağında, bir defaya mahsus olmak üzere organik toz gübreyle gübreleme yaparlar. Bu toprak yüzeyini iyileştirir.

Organik Olmayan Gübreler: Bildiğimiz normal çiçek gübreleri
İçmekan bonsailer için uygundur. Önemli olan, ambalajında yazılı
olan gübreleme miktarından daha az kullanmamızdır. Ana kuralı şudur:

Yarım ölçü kullanarak daha sık Aralıklarda gübreleme.Yaz aylarında haftada 2 yada 4 defa , kış aylarında daha az, sonbaharda ise 6-8 haftada bir ağacınız gübrelenmelidir.Suptropik bonsai'niz çok serin ve aydınlık bir yerde duruyorsa kış aylarında hiç gübrelenmemelidir.

Daima nemli olan toprağı gübreleyin.Tuzlar kuru toprağı çok fazla etkileyip ince kökleri yakıyorlar.Ağacınızı biraz mat ve büzülüş görüyorsanız yada normalden daha az su tüketiyorsa  SAKIN  bu krizi daha fazla besin vererek gidereceğinizi düşünmeyin.

Bunun tam karşıtı doğru olanıdır.Gübrelemeye ara verin.Tedbir olarak ağacı dikkatlice saksısından çıkarıp köklerini inceleyin.Uçları beyaz değil kahverengi ise, yumuşak ve
çamurumsu bir his veriyorsa ve kolayca kopuyorsa , o zaman  ağacınızın nesi olduğunu bilirsiniz:Köklerin ucu ölmüştür ve besin alamaz hale gelmiştir.Bu kökleri kesin ve taze-
yeni bir toprağa ağacınızı dikin.Bu işlemden sonra yeni kökler gelişene kadar gübreleme yapılmamalıdır.Ayrıca çiçek açan bonsai'ler çiçek açmadan önce ve sonra gübrelenmemelidir.
Takviye edilen güç,sürgünlere gidecektir.Buda ağacın goncalarını ve çiçeklerini kaybetmesine yol açacaktır.Dış mekan ağaçlarda ise gübrelemeye nisan ayı başlarında başlayıp eylül ayı
sonuna kadar devam edebiliriz.Kış aylarında dış mekan bonsailer uykuda olacakları için bu tür yoğun besine ihtiyaç duymazlar.

HAVA

Küçük ağaçlarında diğer bitkiler, insanlar veya ahşap mobilyalar gibi temiz ve nemli havaya ihtiyaçları vardır.
Bu durum yaz aylarında sorun yaratmamaktadır. Bütün içmekanbonsailer yazın bahçeye, taraçaya ya da balkona koyabilirsiniz! Önemli olan onları ışığa, havaya ve güneşe yavaş
yavaş alıştırmaktır. Başlangıçta zamanı kısa tutun ve hava ılıkken dışarı çıkartın daha sonraları süreyi uzata bilirsiniz. Kış ayları ağacınız sizden ısı desteği ister.

(Hava soğudukça okadar çok sıcaklık ister.)
Onu için en ideal nem oranı %40–50 civarındadır. Elektronik hava nemlendiricisini sevmiyorsanız, kilden yapılmış su dolu bir kabı bitkinizin yanına bu sayede ısıs ile buharlaşan su ortamı
nemlendirecektir. Kış aylarında her ikisi de solunum yollarınıza iyi gelecektir. Ağacınızı nemli tutmanın bir yolu da Bonsai saksısını kum dolu bir tepsinin üzerine koymanızdır.
Kum tabakasını daima ıslak tutun. Böylece tropik ağaçlarınızı da kaloriferin üzerindeki cam kenarına koyabilirsiniz.
Nemli hava ağacınızın terlemesini önlediği için sağlığı açısından çok önemlidir. Bu durum köklerin fazla su almasını önlüyor. Yaprağın alt kısmındaki gözenekler kapandığı için
gaz değişimi yarıda kesiliyor ve büyüme engelleniyor. Buna benzer bir durum gözeneklere tozlar yapıştığında görülür. Bundan dolayı bonsai sever indoorlarınızı ayda 1 olmak üzere küvette ılık suyla duş yaptırmanızı öneriyorlar.
Bonsainizi evinizin yapısına göre almanızı tavsiye ederiz. Hassas ağaçlar olduğu gibi hassas olmayanlarda vardır. Bunları yapraklarından tanıya bilirsiniz. Yaprakları kalın, deri gibi olanlar
daha az sıvı kaybederler. Yani bunlar daha kuru ortamlarda yaşabilirler. Örneğin kavucuk ağacı. Yaprağı büyük, yumuşak ve baharata benzeyenler daha çok sıvı kaybederler. Bu tür bitkiler neme ihtiyaç duyarlar. Ayrıca evinde bitkisi ve bonsaisi olanların Hygrometre'si olmalıdır.

Kış aylarında iç mekân bonsaileriniz için cereyan büyük bir tehlikedir. Özellikle tropik bitkiler bu konuda çok hassas olurlar. Dışarıda hava soğuk ise camınızı çok kısa bir süre için açık tutmanız risklidir. Eğer odayı havalandırmanız gerekiyorsa bonsai ustaları ağacınızı kısa bir süre için ayrı bir yerde tutmanızı öneriyorlar. Bonsaileri dışarı çıkara bilenler yazın odalarını bol bol
havalandırmalıdırlar.

Dış mekan bonsailerde ise böyle derinlemesine bir konu sorun teşkil etmez onlar hep dışarıdadır.Lakin dış mekan bonsailerde dikkat edileçek önemli bir konu ise ağaçınızın durduğu bakon ya da teras gibi yüksek yerlerin yakınında bulunan bacalardır. Bu bacalardan yükselen kurm ve is ağacınızın yapraklarına yapışarak ağaçınız için risk taşına bir katmanın oluşmasına sebeb
teşkil ederler. Örnek yolların kenarına ya da ortasında ki alanlarda yapılan ağaçlandırma çalışmalarında genç fidanlar bu gibi kötü havaya maruz kalırlar. 

 

ISI

Ağaçlarınızın yaşam şartlarını düşünü çek olursanız, şunu unutmamalısınız: Doğadaki hiç bir bitki evde bakılmak üzere yaratılmamıştır. Ana vatanında ki iklim şartları yaşayacağı yerin iklimine uygun olmalıdır. Evinize alacağınız bonsai tropik(sıcak ev bitkisi) ya da suptrobik(soğuk ev bitkisi) olarak seçmelisiniz.
Subtrobik ağaçlar vatanlarında sıcak yaza ve soğuk kışa alışıklar. Sıcak aylarda (dış ortamda) rüzgâr almayan yerlerde durmayı severler(dış ortama yavaş yavaş alıştırmayı unutmayın!)Kışın ise sıcak yerleri tercih ederler. Gündüzleri 5c-15c, geceleri daha az ısı onlar için idealdir. İnce fikirli ve hisli bonsai sever balkonları, taraçaları, yatak odalarını, koridorları, locayı ve merdiven girişini evin konumu ve mevsimine göre subtrorpik bonsailerle dekore edebilir.Tropik bitkiler bütün yıl boyunca sıcak ortamı isterler, çünkü anavatanlarında hiç durmaksızın büyürler. Gündüzleri 18c-24c,geceleri 16c-22c de kendilerini iyi hissederler.

Yani tropik bonsailer kışın doğrudan kaloriferin üzerinde dura bilirler. Tabii bu arada havada ki nem doğru olmalı, bitki terlememeli. Tropik bonsailer"soğul havalarıkaldıramazlar.
Bu, köklerin olduğu bölgenin havadan daha soğuk olmasıdır. Bu durum taş balkonlardan ve iyice kapatılmamış camlardan meydana gelir.

Dış mekan bonsailerde ise ağaçlar kurak yaz aylarında sık sık kontrol edilmelidirler. Sığ saksıda bulunan bonsai hızlı bir şekilde aşırı ısıdan nem kaybeder. Mümkünse ağaçınızı yarı gölgeli bir yere alarak onun bu şekilde ısıdan koruya bilirsiniz.
Aynı şekilde kış aylarında bonsailerinizi dışarıda tutarken düşük ısılarda özelikle de aşırı don olayları olduğu zamanlarda ağaçınızı soğuk fakat dondan etkilenmiyeçek mekânlara almalısınız. Yarı ışıklı bodrumlar ya da balkon altlarına.Aynı zamanda bu gibi zamanlarda suni bir serada yaparak 0 derecenin altında ki ısı
düşmelerinden de koruya bilirsiniz.

IŞIK:

Nasıl biz insanlar ışıksız yaşayamıyorsak, bitkilerimizde bizim gibi ışıksız yaşayamazlar. Karanlık ortamda hasta olurlar. Çünkü bitkiyi büyüten ve yaşatan ışıkla birlikte hava, su ve besindir.Evinizde baktığınız küçük ağaçlarınızın yerini saplarken geldikleri ülke ile şu an yaşadıkları yerin yaz ve kış mevsiminin ve gündüzlerinin hemen hemen aynı olmasınadikkat edin.Unutmayın ki birçok ev özellikle kış aylarında doğal ışığı az alır.
Bitkileriniz için en ideal yer cam kenarlarıdır.Ancak bunu da büyük ağaçların gölgesi , yüksek duvarlar ve çatılar kapatmamalıdır.Camdan bir metre uzaklık bonsainizin yeterli ışık almasını önler, ki biz bunun farkında bile olamayız.Bu durumu ağaçlarınızın sürgünleri uzun ve ince  olduğunda anlaya bilirsiniz. Bonsai'nizin tek tarafı ışık görüyorsa ayda bir defa çevirin.
Işık derken güneş ışığını kast ediyoruz. Yaz aylarında doğrudan üzerine vuran güneş ışığından kaçının. Bitkiniz güneye bakan camda duruyor ve güneşi seviyorsa da  bu ona zarar verebilir.
Bu durumu jaluzi ve ışık geçiren bir perde yardımıyla önleye bilirsiniz. Dış mekân bonsailerde ise genel olarak ağacın cinsine göre bir ışık ihtiyacı vardır. Bu gibi durumlarda ağacınızın
genel özeliğine göre hareket etmeniz gerekir.Kış aylarında bitkiniz cam kenarında dursa bile ışık sorunu ile karşılaşırsınız.
Çünkü günler çok kısadır. Bundan dolayı suni ışığı mutlaka uygulayınız.Sabahları gün doğuşu öncesi ve gün batımından hemen sonra iç mekan bonsailerinizin yeterli ışıktan faydalanması için suni bir ışık kaynağı ile onları aydınlatın Bildiğiniz normal ampuller bitkinizin ışıklandırılması için uygun değildir.Bu ışığın gün ışığı ayarında olmayışından bitkinizin yanmasına neden olur. Akvaryum dostlarının su bitkilerinin ve balıklarının ışık ihtiyaçlarını giderdikleri lambaları da kullanabilirsiniz.Işıklandırmayı bitkinin türüne göre 25-80cm yüksekliğinde yapmalısınız.Koleksiyonunuz gelişip iyi ışıklandırılmış yeriniz yetersiz kaldığında cam raflar kullana bilirsiniz. Cam raflar bitkinizin ihtiyaç duyduğu tüm ışığı (suni ve gün ışığı) alabilir.Yükseklik artıkça ışığın değeri azalır.Bu nedenle ışığa ihtiyacı olan bitkiyi yaklaştırın.

SULAMA

Fazla su az su kadar zararlıdır. Bundan dolayı bonsai saksılarının büyük drenaj delikleri vardır. Bu delikten fazla gelen su dışarı akar. Doğru toprak karışımı da fazla gelen suyun kök bölgesinde
kalmasını engeller."Çok fazla su"ile "ıslak altlıkları" da kast ediyoruz. Bu çok ciddi anlamda bonsai'niz için sağlıksızdır. Eğer ağacınız kumu olmayan bir altlıkta kalmışsa yada sulu bir
altlıkta kalmışsa bu durum meydana gelir. Ve köklerin çürümesine neden olur. O halde:

Toprağı boşaltın.
Bonsai'lerizin kuruması diğer saksı bitkilerine göre büyük riziko teşkil eder. Ağacınızın kök bölgesi çok küçük olduğundan bu çok kolay meydana gelir.Ağacınızı ne sıklıkla sulayacağınız, onun cinsine, ortamına ve mevsimine göre değişir"Nasıl sulama?" konusunda yavaş ve nazikçe yumuşak su kullanarak sulama önerilir. Yağmur suyu da artık eski yağmur suyu değil ki  Bonsai ustaları dinlendirilmiş çeşme sularını öneriyorlar. Dinlendirilmiş su oda sıcaklığında olduğu için bitkiyi şok etmiyor. Soğuk su toprağı soğutur ve köklerin su ve besin almasını önler.
Çok sert -kireçli su zamanla toprakta kimyasal değişiklikler meydana getirir.Asit derecesi, ki "ph " değeri ile ölçülür ,düşer.8-9 Dh idealdir.(Dh=Alman sertlik derecesi) Yani 5,5-6,5 Ph değeri..Ağacınızın gövdesinin dibi ve saksısının kenarlarında beyazlık olduğunu görürseniz suyunuzun sert yani kireçli olduğunu anlaya bilirsiniz. Artık suyunuzu yumuşatmanız gerektiğini biliyorsunuz. Suyu kaynatın yada biyolojik su yumşatıçısı kullanın. Maden suyu a denenmiştir.
Ağacınızı kısa aralıklarla sulayın. Çünkü o ancak bu şekilde suyu eme bilir. Eğer toprak çok kuru kalmışsa  suyu ememez ve kendini drenaj deliğinden atar.Sabırlı olun ve yavaş yavaş sulamaya devam edin. Bonsai'ler hiç bir zaman tam olarak kuru kalmamalıdır. Bonsai sever ağacının acil suya i
htiyaç duyduğunu görebilir, hissedebilir ve duyabilir. Örneğin bitkinizin verdiği yeni sürgünler sarkmaya başladıysa sulama zamanı çoktan gelmiştir. Kuru toprak parmak uçlarıyla ufalanır
ıslak toprağa göre daha sıcaktır ve rengi daha açıktır. Saksının kenarına tıkladığınızda içi boş bir ses geliyorsa  toprağın çok kuru olduğunun bir işaretidir. Suladığınız da toprak suyu çok az
alıyorsa ve su drenaj deliğinden çabucak akıyorsa sulamanın yada daldırmanın zamanı gelmiştir. Daldırma yönteminde  saksınızı kenarına kadar su dolu bir kaba batırın.Su kabarcıkları çıkmayana dek onu suda bırakın.Ayrıca küçük saksıları daldırmak sulamaktan daha iyidir.Ağacınızın yüzeyi daima hafif nemli olmalıdır asla ıslak olmamalıdır. Toprağın normalden
daha uzun  bir  zaman  ıslak  olduğu unu  fark  ederseniz köklerinde bir sorun olduğunu veToprağın çamurlaştığını bilirsiniz.  Toprağın değişmesi ve köklerin budanması ona iyi
gelecektir. Zaman zaman ağacınıza iyi gelecek bir şeyde yağmurdur. Yazın dışarıda duranlar için bu durum
kendiliğinden oluşur.Sürekli evin içinde duranlara da ılık bir duş yaptırılır.

DİKKAT:Duştan sonra ağaçlar doğrudan güneşe çıkarılmamalı çünkü yaprakların üzerindeki su damlacıkları büyüteç görevini üstlenirler.Yani sıcak yaz aylarında Öğlen zamanında sulama mutlaka gerekiyorsa ağaçlarınızı daldırın yada sulayın.Ayrıca geceleri püskürtme yada duş yaptırma toprağın gece serinliğinde kurumasını engelleyeceğinden dolayı sakıncalıdır. Bu durum mantara ve çeşitli hastalıklara yol açabilecektir.Sulamada, daldırmada yada püskürtmede çok  ama çok önemli olan bir konuda  Sizin ilginizdir. Çünkü hiç   bir bitki diğerinin aynısı değildir Ağacınızı  ne kadar çok gözlerseniz bakımında o kadar az hata yaparsınız .

Ayrıca; nemi ölçen pratik ve ucuz aletler vardır. Bu tür aletler toprağın nemini size tam olarak gösterirler.